Jak stać się lepszym capoeiristas

Zostać dobrym adeptem capoeira nie jest wcale tak łatwo. Jak z każdą inną aktywnością wymaga to czasu i zaangażowania. Nie możesz oczekiwać iż przyjdziesz na swój pierwszy trening capoeira i nauczysz się na nim robić efektowne kopnięcia czy salta. Nawet jeśli będziesz trenował przez wiele lat, zawsze znajdzie się jakiś element który będzie można poprawić, zawsze będzie coś nowego czego możesz się nauczyć.

Trening rozciągania

W capoeira wiele zależy od tego jak bardzo jesteś rozciągnięty. Większy maksymalny zakres ruchu pozwoli Ci kopać wyżej, wyginać się bardziej, robić szybsze uniki. Musisz pamiętać że rozciągać trzeba całe ciało, robienie szpagatu czy wysokie kopnięcia są fajne, jednak zaniedbując rozciąganie kręgosłupa ograniczasz się w capoeira.
Warto rozciągać się i w trakcie rozgrzewki (delikatne rozciąganie, rozluźnienie mięśni, przygotowanie ich do treningu) jak i po treningu właściwym (zapobieganie skracaniu się mięśni, zwiększanie maksymalnego zasięgu ruchu). Tak jak już pisałem, nie skupiaj się jedynie na nagach, podejdź do rozciągania całościowo.

Trening siły

By wykonywać niektóre techniki capoeira potrzebujesz pewnego poziomu siły i dynamiki. Nie lubisz chodzić na siłownie? Nic nie szkodzi. To nie znaczy że nie możesz stać się silniejszy. Istnieje wiele ćwiczeń które możesz wykonywać w domu, począwszy od zwykłych pompek czy przysiadów skończywszy na naprawdę wymagających ćwiczeniach gimnastycznych dla których nie potrzebujesz żadnego sprzętu. Jeśli lubisz podnosić ciężary, używać sztangi czy sztangielek, trening siłowy oczywiście także przyniesie pożądane rezultaty, lecz nie jest to sprzęt niezbędny.

Ciągłe zwiększanie rozciągnięcia i siły spowoduje iż poziom Twojej gry w roda będzie nieustannie wzrastał. Oczywiście musisz także pracować nad polepszeniem koordynacji czy wytrzymałości i ogólnej sprawności.

Trening podstaw

Powinno się to wydawać oczywiste, jednak wielu ludzi przestaje szlifować podstawowe techniki ciągle goniąc za czymś nowym. Okazuje się jednak iż ciągłe szlifowanie podstaw jest tak samo ważne dla nowych capoeiristas jak i dla starych wyjadaczy. Tak naprawdę nie istnieje poziom na którym powinniśmy przestać pracować nad technikami podstawowymi. Jestem pewny że zawsze znajdzie się coś co możemy poprawić nawet w najprostszych kopnięciach czy kombinacjach, a nawet w samej ginga. Trenowanie podstaw ma jeszcze jeden, bardzo ważny aspekt – pozwala nam wyrobić własny, indywidualny styl, co jest nieodzowne w capoeira.

Nauka języka portugalskiego

Nie ma nic bardziej frustrującego niż być w otoczeniu ludzi którzy posługują się językiem portugalskim (lub jakimkolwiek innym) i nie mieć pojęcia o czym właśnie mówią. Nie musisz mówić biegle w danym języku, natomiast znajomość podstawowych słów i zwrotów naprawdę pomaga. Pozwoli Ci to zrozumieć co inni mówią, zapamiętać nazwy kopnięć i bloków, a także nauczyć się, zrozumieć i zapamiętać słowa piosenek.

Oglądanie filmów

Najlepszym sposobem by się nauczyć nowych ruchów i technik jest trening z ludźmi którzy mogą Cię ich nauczyć. Czasami jednak nie jest to możliwe lub chcesz poszerzyć swoje horyzonty, potrzebujesz inspiracji. I tu właśnie nieodzowną rolę przynoszą video innych grup. Obecnie najlepszym źródłem jest internet, na youtubee możesz znaleźć setki, jeśli nie tysiące filmów które mogą być dla Ciebie inspiracją. Oglądaj video i naucz się analizować to co widzisz: jak ktoś porusza się w roda, jakie stosuje kombinacje, jaką ma strategie.

Zadawanie pytań

Być może zadawanie pytań wydaje się to oczywiste, ale okazuję się że wielu ludzi boi się pytać. Zamiast ślepo powtarzać ruchy innych, staraj się dowiedzieć skąd biorą się poszczególne techniki, dlaczego te, a nie inne. Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, staraj się zrobić wszystko by je rozwiać, da Ci to pewność w tym co robisz i w jaki sposób to robisz.

Wizualizacja

Capoeira to nie wyreżyserowane przedstawienie, jednak nie znaczy to że nie można przygotować się do roda. Zawsze możesz znaleźć chwilę by pomyśleć nad kombinacjami, fintami i kontratakami. Przemyślenie danej kombinacji zanim ją wykonasz potrafi bardzo pomóc.

Gra na instrumentach

Muzyka jest bardzo ważnym aspektem capoeira. Bez rytmu berimbau gra byłaby dużo trudniejsza; rytm ustala tempo gry.Jeśli tylko masz okazję, próbuj grać na instrumentach. Pomoże Ci to lepiej zrozumieć muzykę capoeira, co jest często niedoceniane przez wielu tak początkujących jak i zaawansowanych adeptów capoeira.

Capoeira regional – historia


Mestre Bimba

mestre bimba

Capoeira Regional została usystematyzowana przez Mestre Bimba który wcześniej trenował także boks i Capoeira Angola. Mestre Bimba uważał iż Capoeira powinna być bardziej waleczna więc włączył do niej techniki, kopnięcia i ciosy występujące w innych sztukach i sportach walki. Mestre Bimba korzystał z wiedzy o Batuqe, sztuki walki która obecnie nie istnieje, a której ojciec Bimby był zawodnikiem.
Mestre starał się stworzyć nowoczesną metodykę nauczania Capoeira, opartą na współczesnej wiedzy na temat sportu, był zwolennikiem „ciągłości nauczania” mającej pomóc w rozwoju podstawowych technik Capoeira. W 1932 roku Mestre Bimba założył pierwszy ośrodek Capoeira, oficjalnie zarejestrowany w Salwador pod nazwą „Centrum kultury fizycznej i Capoeira Regional w Bahia”. Najbardziej znanym pokazem Capoeira przygotowanym przez Mestre Bimba jest mający miejsce w 1953 roku pokaz zorganizowany dla prezydenta Brazylii Getulio Vargasa. Mestre Bimba miał usłyszeć od prezydenta słowa:
„Capoeira to jedyny naprawdę narodowy sport”.

W akademii Mestre Bimba panowała dyscyplina i hierarchia; ćwiczący podzieleni byli na: Początkujących, Formado, Formado Specjalizowanych.

W akademii Capoeira Regional Mestre Bimba istniała tablica zawierająca regulamin, zawierający dziewięć punktów:

  • Przestań palić, palenie jest zabronione podczas treningu
  • Przestań pić, alkohol przeszkadza w metabolizmie mięśni
  • Nie pokazuj znajomym spoza Roda Capoeira, jakie zrobiłeś postępy. Pamiętaj, że zaskoczenie jest najlepszym sprzymierzeńcem walki
  • Nie rozmawiaj podczas treningu, płacisz za czas spędzony w ośrodku, obserwując innych zawodników nauczysz się więcej
  • Nie przestawaj robić ginga
  • Codziennie ćwicz podstawy
  • Nie bój się zbliżyć do przeciwnika; im bliżej będziesz, tym więcej się nauczysz
  • Miej zrelaksowane ciało
  • Lepiej dostać w Roda niż na ulicy

Capoeira regional współcześnie

Pojawienie się Regional przełomowym momentem w promowaniu Capoeira w Brazylii. Zmieniło się wyobrażenie na temat capoeira jako atrakcji turystycznej z elementami folklorystycznymi, gdzie najważniejsze są akrobacje. Capoeira Regional pokazała iż Capoeira to sport nie gorszy od innych sportów uprawianych w Brazylii. Mestre Bimba miał bardzo duży wpływ na to w jaki sposób obecnie postrzega się capoeira.
Bimba uratował oryginalne wartości zawarte w Capoeira, zakorzenione w niej przez czarnych niewolników na wieki przed jego narodzinami. Dla Bimby Capoeira była przede wszystkim walką, gdzie nie ma miejsca jedynie na współzawodnictwo lub współprace podczas gry (wcześniej lepszy przeciwnik brał na siebie odpowiedzialność za słabszego i sposobem swojej gry musiał dostosować się i niwelować braki oponenta).
Obecnie mimo iż większość Capoeiristas nie uczy się Capoeira Regional w sposób tradycyjny, istnieje zgoda co do tego, że we wspólnocie Capoeiristas podstawą jest znanie i praktykowanie technik nauczanych przez Maestre Bimba.

Capoeira – sztuka walki czy taniec?

capoeira_taniec
Wielu oglądających po raz pierwszy pokaz capoeira zadają sobie pytanie: co to jest: taniec czy też sztuka walki? Jeżeli jest sztuką walki, to czy może być skuteczna skoro jedynie markuje się ciosy.
Istnieją różne style i szkoły capoeira; Jedne kładą nacisk na akrobatykę, inne na formy tradycyjne, są też takie gdzie najważniejsza jest realna walka. Każdy kto chce rozpocząć trenowanie capoeira wpierw musi się zastanowić czego od niej oczekuje. Capoeira różni się od innych sztuk walki niesamowitą płynnością ruchów, dynamiką i formami akrobatyczno-tanecznymi. Nie można jednak zapominać, że capoeira to sztuka walki. Techniki akrobatyczne czy nietypowe kopnięcia możemy podziwiać na pokazach czy w telewizji, lecz aby zobaczyć co rzeczywiście oferuje capoeira trzeba być widzem roda (port. krąg), kiedy uczestnicy starają się „wypróbować” i dopracować techniki ćwiczone wcześniej. Roda to nic innego jak znany z innych sztuk walki sparring.
Wiele osób nie traktuje poważnie tej sztuki walki ze względu na całą kulturową otoczkę, która jej towarzyszy. Prawdą jest iż w Capoeira niezwykle ważną role odgrywają muzyka czy śpiew.jeśli jednak przyjrzymy się poszczególnym technikom: czy to kopnięcia, czy rzuty lub uderzenia – to są one niezwykle zbliżone, a niekiedy identyczne jak ich odpowiedniki w innych stylach i sportach walki. Główna różnica tkwi zupełnie gdzie indziej: nacisku na zwinność, spryt, wykorzystaniu błędów przeciwnika, unikaniu ciosów i kopnięć. Jednak aby to wszystko zobaczyć, poznać i docenić, musimy capoeira po prostu ćwiczyć.

Trening capoeira cz.2

Przeważnie trening dzielony jest na trzy główne części: rozgrzewkę, właściwy treningu i roda (krąg) w której adepci grają capoeira.

Rozgrzewka jest często niedocenianym, jednak bardzo ważnym elementem treningu. Przede wszystkim przygotowuje ona organizm to zwiększonego wysiłku. Bez właściwej rozgrzewki narażamy się na niepotrzebne kontuzje. Dobrze rozgrzani możemy przejść do nauki poruszania się i technik w capoeira. Podstawowym ruchem jest sposób poruszania zwany ginga – to z niej wykonujemy wszystkie techniki, kopiemy, czy robimy uniki lub akrobacje. W capoeira występują kopnięcia mające swoje odpowiedniki w innych sztukach walki, jednak nie dochodzi do pełnokontaktowej walki podczas treningu. Kopnięcia i inne techniki są zatrzymywane bądź markowane co ma pokazać drugiemu graczowi iż dana technika mogła sięgnąć celu. Dlatego właśnie capoeira opiera się na zadawaniu pytań i dawaniu na nie odpowiedzi. Gdy jeden gracz wyprowadza kopniecie – zadaje tym samym pytanie; wykonując unik, odpowiadamy na atak. W capoeira nie jest lepszym ten, kto zna zada więcej pytań, lecz ten kto zna więcej odpowiedzi.

capoeira

capoeira

Trening Capoeira – początki

W capoeira wyróżniamy trzy etapy nauki: początkujący, średniozaawansowany i zaawansowany. Początkujący zaczynają od oswajania się z treningiem i jego przebiegiem. Początki są niełatwe, a pierwsze treningi decydują o wszystkim. Jest to zderzenie się własną sprawnością i kondycją. Treningi dla dzieci są inne niż dla młodzieży i dorosłych. Capoeira dla dzieci to przede wszystkim nauka poprzez zabawę, ćwiczenia wzmacniające sylwetkę oraz nauka pracy zespołowej. To wszystko przeplatane jest technikami capoeiry. Trening rozpoczyna się od solidnej rozgrzewki, podczas której przygotowujemy swoje ciało do zwiększonego wysiłku. Capoeira to sprawność, szybkość i dynamika.

Trening Capoeira

CapoeiraNa treningu uczymy się uników, kopnięć, a także akrobacji, lecz najbardziej istotnym aspektem dla początkujących jest poruszanie, czyli ginga. To z ginga wyprowadzamy ciosy, uniki, robimy akrobację.
Osoby początkujące zaczynają od nauki ginga, czyli odpowiedniej koordynacji ruchowej. Pierwsze treningi to również nauka podstaw akrobacji w capoeirze, np. au (gwiazda), czy bananeira (stanie na rękach). Wbrew pozorom to nic trudnego, lecz w praktyce często może sprawiać problemy. Występują w niej także uderzenia i kopnięcia jak w innych popularnych sztukach walki. Najbardziej podstawowe to: uderzenia otwartą dłonią (escalada), nogami (martelo, chapa, gancho), kolanem (joelhada), łokciem (cotovelada) ale też wiele innych. Kopnięcia dzieli się na frontalne oraz obrotowe. Występuje również dużo podcięć takich jak„banda”, – podcięcie stopy, tesouras (port.nożyce), vengativas (port.zemsta) czy arras tao (port. wyciąganie sieci) mające doprowadzić do przewrócenia gracza.Pierwszym elementem treningu capoeira jest ćwiczenie umiejętności technicznych, opanowywanie poszczególnych ruchów, pozycji, doskonalenie sekwencji poszczególnych technik oraz trening w parach. Bardzo istotnym aspektem efektywnego treningu jest taniec w kręgu, gdzie w rytmie muzyki można nauczyć się najwięcej. Dopiero wtedy można powiedzieć, że trenuje się capoeirę.

Roda

CapoeiraNajważniejszą częścią treningu jest roda (port. koło, krąg) w której gra się capoeira. Roda to krąg utworzony przez graczy w celu udoskonalenia technik ćwiczonych wcześniej. Celem tworzonego kręgu jest wypróbowanie wcześniej ćwiczonych technik. Ludzie stojący w kręgu śpiewają, klaszczą i grają na instrumentach – tzw. bateria. Jedna osoba prowadzi śpiew, a za nią wtórują pozostali capoeiristas. Instrumentami które wykorzystuje się w capoeira podczas rytuału roda to berimbau, atabaque oraz pandeiro. Berimbau wydaje rytmiczne dźwięki adekwatne do tego jak sytuacja rozwija się wewnątrz roda, do którego po kolei wchodzą kolejni gracze toczący ze sobą walkę – jogo. Wszystko czego uczymy się w trakcie treningu musimy umieć zastosować w roda. Uczymy się gry w parach, oraz poruszania się wokół siebie. Sama gra nie jest na początku kontaktowa, ciosy są markowane. To wszystko dla bezpieczeństwa adeptów. Capoeira jest grą, w której jeden z graczy zadaje „pytanie” , drugi udziela mu „odpowiedzi”. Pytaniem może być kopniecie, a odpowiedzią jest unik. Nie jest lepszy ten, który zadaje więcej „pytań”, lecz ten który zna więcej „odpowiedzi”.

Capoeira intro

Capoeira

Capoeira


Walka? Taniec? Gra? A może wszystko razem? Capoeira to sztuka walki zamaskowana w zabawie, gra umiejętności fizycznych, męstwo, piękno… i podstęp. Capoeira to manifestacja kultury i historii Brazylii, która obejmuje cechy bardzo szczególne. Łączy w sobie taniec, walkę, grę, elementy akrobatyczne i jest praktykowana przy dźwiękach instrumentów muzycznych.

Witaj, świecie!

Wraz z nowym sezonem, nowy projekt i nowe pomysły. Viva Capoeira!